16 lat temu Polska przystąpiła do Unii Europejskiej. Sam proces trwał wiele lat

16 lat temu Polska przystąpiła do Unii Europejskiej. Sam proces trwał wiele lat

Dodano: 
Flagi Polski i UE
Flagi Polski i UE Źródło: Fotolia / bnorbert3
Już we wrześniu 1989 roku podpisały pierwszy układ o handlu i współpracy z EWG, jednak do przystąpienia do Wspólnot Europejskich było jeszcze daleko. Formalnie Polska została członkiem Unii Europejskiej 1 maja 2004 r.

Polska nawiązała współpracę z EWG (poprzedniczką UE) wkrótce po obaleniu komunizmu. Już we wrześniu 1989 roku nasze władze podpisały pierwszy układ o handlu i współpracy. Ruszył wtedy program PHARE - Poland and Hungary: Assistance for Restructuring their Economies. Wkrótce jednak skrót PHARE stał się nazwą własną programu "Phare", gdy dołączyły doń kolejne państwa wyrywające się z bloku komunistycznego - Bułgaria, Czechosłowacja, a później także Rumunia, Albania i państwa bałtyckie.

Do przystąpienia było jednak jeszcze daleko. ZSRR, a później od 1991 r. Rosja stale powtarzała sprzeciw wobec wejścia jej dawnych satelitów w struktury EWG i NATO. Trzeba też przyznać, że widoczna przepaść gospodarcza i kulturowa między tymi krajami a EWG wywoływała w państwach zachodnich sceptycyzm wobec szybkiego przyjęcia nowych członków. W 1993 EWG przygotowała tzw. kryteria kopenhaskie, określające w dość ogólny sposób warunki graniczne, które musiały spełnić państwa aspirujące do stania się częścią Wspólnot Europejskich. Społeczeństwo polskie, jak i elity były dość jednomyślnie zgodne w dążeniu do integracji z Europą Zachodnią, lecz w początkach lat dziewięćdziesiątych przystąpienie do EWG jawiło się jeszcze jako coś odległego i niezbyt pewnego. Prezydent Lech Wałęsa wysuwał nawet koncepcję EWG-bis - stworzenia alternatywnej wobec EWG wspólnoty państw Europy Środkowej. Jednak w 1994 roku Polska złożyła formalny wniosek o przyjęcie do (już wtedy) UE.

W 1997 r. rozpoczęły się formalne negocjacje w sprawie przystąpienia Polski do UE. W latach 1997-2001 prowadził je Jan Kułakowski, a za rządów SLD 2001-2004 Jan Truszczyński. W 2000 r. podpisano traktat nicejski, który ustalał "ustrój" UE po przyjęciu dziesięciu nowych członków. To właśnie do ustaleń tego traktatu odwoływał się Jan Rokita, głosząc w 2003 r. z sejmowej trybuny hasło "Nicea albo śmierć". W Brukseli pracowano wtedy nad traktatem konstytucyjnym dla UE (nie został on ratyfikowany), zmieniającym liczbę mandatów w Parlamencie Europejskim na niekorzyść Polski w stosunku do innych "dużych krajów".

Negocjacje Polski z UE zakończyły się sukcesem już 13 grudnia 2002, na szczycie w Kopenhadze. W 2003 traktat został ratyfikowany - w Polsce nastąpiło to za sprawą referendum w dniach 7-8 czerwca: 77,45% głosów było na "tak", zaś frekwencja wyniosła 58,85%. Z dniem 1 maja 2004 Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej.

Autorem tekstu Przystąpienie Polski do Unii Europejskiejjest Ł. W. Materiał został opublikowany na licencji CC BY-SA 3.0.

Źródło: Muzeum Historii Polski